De kring: het kloppend hart van onze school
De kring is het kloppend hart van onze Freinetwerking. De kinderen zitten samen, luisteren naar elkaar en vertellen wat hen bezighoudt. Zo ontdekken ze wat er leeft binnen hun leergroep en geven ze samen richting aan het klasgebeuren. Omdat de ochtendkring een belangrijk onderdeel van de schooldag is, vinden we het belangrijk dat alle kinderen tijdig aanwezig zijn.
Leren vanuit wat leeft
Van kleuter tot lagere schoolkind biedt de kring heel wat leerkansen. Leerlingen oefenen hun spreek- en luistervaardigheden, breiden hun woordenschat uit en leren hun gedachten helder verwoorden. Afhankelijk van hun leeftijd komen ook letters, spreekwoorden, vrije teksten, boeken, presentaties en actualiteit aan bod.
Ook wiskunde krijgt een betekenisvolle plaats. Bij het bespreken van de kalender oefenen kinderen bijvoorbeeld tijdsbegrippen, tellen en ordenen. De leerkracht grijpt spontane kansen aan om samen hoeveelheden, patronen en getallen te onderzoeken.
Ervaringen, vragen en interesses van de kinderen kunnen uitgroeien tot kleine onderzoeken of een klasproject. De leerkracht verrijkt deze inbreng en legt waar mogelijk verbindingen met het leerplan en de minimumdoelen. Afgeronde onderzoeken worden aan de klas voorgesteld, zodat kinderen met en van elkaar leren.
Samen overleggen en beslissen
Tijdens de klassenraad bespreken de leerlingen pluimen, voorstellen en klachten. Ze leren hun mening verwoorden, luisteren naar verschillende standpunten, samen oplossingen zoeken en verantwoordelijkheid opnemen. Ook worden er afspraken gemaakt over het verdere verloop van de dag of week.
Het kringboek
Belangrijke onderwerpen, vragen, afspraken en ontdekkingen worden vastgelegd in een kringverslag. Bij de kleuters en de eerste graad doet de leerkracht dit; in de tweede en derde graad nemen de leerlingen hierin een steeds grotere verantwoordelijkheid op.
De verslagen worden verzameld in het kringboek en geven een mooi beeld van wat er binnen de leergroep leeft en geleerd wordt. Bij onze oudste leerlingen gebeurt dit digitaal via de klasblog in Smartschool.
De eindkring
We sluiten de dag af met een eindkring. De kinderen blikken terug op de dag, stellen afgewerkt werk voor en kunnen hulp vragen bij een onderzoek. Ook maken ze samen afspraken voor de volgende dag. Zo krijgt elke dag een rustig en betekenisvol einde.
Onderzoeken
Vanuit de gesprekken in de kring ontstaan vaak vragen waarover de leerlingen meer willen weten. Samen met de leerkracht wordt zo’n vraag uitgewerkt tot een duidelijke onderzoeksvraag.
De leerkracht begeleidt het onderzoek doelgericht en biedt betrouwbare en gevarieerde informatiebronnen aan. De leerlingen kunnen informatie verzamelen door een experiment uit te voeren, iemand te interviewen, een expert uit te nodigen, op uitstap te gaan of gericht opzoekwerk te doen. Waar mogelijk legt de leerkracht verbindingen met het leerplan en de minimumdoelen.
Daarna verwerken de leerlingen wat ze hebben ontdekt. Dat kan in de vorm van een verslag, een fotoverhaal, een toneelstuk, een lied, een blogbericht of een andere creatieve uitwerking.
Tot slot presenteren de leerlingen hun onderzoek tijdens de kring. De oudste leerlingen gebruiken hierbij vaak een digitale presentatie als ondersteuning. Door hun kennis en ontdekkingen met de klas te delen, leren de kinderen met en van elkaar. Tegelijk oefenen ze belangrijke vaardigheden zoals informatie verwerken, samenwerken, creatief denken en presenteren.
Klasprojecten
Bij de kleuters en onderbouw werken we vaak met klasprojecten. Zo’n project vertrekt vanuit een onderwerp dat leeft in de groep. Tijdens de kring kiezen de leerlingen hier samen voor, democratisch of unaniem.
Samen met de leerkracht formuleren ze verschillende onderzoeksvragen. Het project wordt vervolgens verdeeld in kleinere deelvragen, waarmee de leerlingen in groepjes aan de slag gaan. Ze verzamelen informatie via boeken, het internet, uitstappen of gesprekken met mensen die meer over het onderwerp weten.
De leerkracht begeleidt het project doelgericht en bewaakt dat de nodige minimumdoelen aan bod komen. Vanuit deze doelen biedt de leerkracht gevarieerde en uitdagende opdrachten aan binnen verschillende leergebieden.
Elk groepje draagt een stukje bij aan het grotere geheel. Zo voelen alle leerlingen zich betrokken en verantwoordelijk voor het project.
Tijdens het project houden de leerlingen hun ontdekkingen en resultaten bij. Als afsluiting stellen ze het project voor aan de klasgroep en de ouders. Nadien blikken de leerlingen en de leerkracht samen terug op het proces en op wat ze hebben geleerd.
Hoekenwerk: spelen is leren
Spelen vormt een belangrijk onderdeel van de dag. Tijdens het spel ontdekken de kleuters de wereld, oefenen ze nieuwe vaardigheden en doen ze waardevolle taal- en wiskundige ervaringen op.
Hoekenwerk is een vast onderdeel bij de MuKi’s (instappers en eerste kleuterklas), de Vossen (tweede kleuterklas) en de Uilen (derde kleuterklas en eerste leerjaar). De leerkrachten creëren een rijke en uitdagende leeromgeving die aansluit bij de minimumdoelen en het leerplan. Tijdens zelfstandige en begeleide spelactiviteiten krijgen de kinderen volop kansen om te onderzoeken, te experimenteren, samen te werken en nieuwe inzichten op te doen.
Naast vaste hoeken, zoals de poppenhoek en de winkel, worden er ook hoeken ingericht die aansluiten bij het klasproject.
Om de zelfstandigheid, het plannen en het verantwoordelijkheidsgevoel te stimuleren, krijgen de kinderen wekelijks enkele kleine opdrachten. Deze worden aangeboden als het ‘moetje van de week’: een hoek of activiteit die ieder kind die week zeker doorloopt.
Dagplan/Weekplan
Leren plannen en organiseren is een vaardigheid die bij ons op school centraal staat.
Op vrijdag krijgt de leergroep Walywo’s ( 4de, 5de en 6de leerjaar) een weekplan. Dit weekplan wordt samen met de gidsen opgesteld.
Op maandagochtend krijgen de leerlingen van de leergroep Beren (2de en 3de leerjaar) een dagplanning en een weekplan voor het 3de leerjaar.
Op dit plan staat een ‘dag- of weekrooster’ en ‘taken om te plannen’. Het dag- of weekrooster is een overzicht van de dag/week met daarop reeds vaste instructiemomenten (taal, rekenen, Frans) en vaste lessen (LO, levensbeschouwing…) aangegeven. De overige ruimte is (stille) werktijd.
Verder staan op het dag- of weekplan ook een aantal taken die de leerlingen tijdens die week afgewerkt moeten hebben, ‘taken om te plannen’. Deze rijke taken zijn vooral inoefening voor taal, rekenen, Frans… De taken zijn zodanig opgesteld dat de leerlingen hier zelfstandig mee aan de slag kunnen. Verder behoren ook vrije tekst en onderzoek hiertoe. Deze taken dienen door de leerlingen ingepland te worden op hun weekrooster. Hiervoor zijn de werktijden voorzien.
Binnen de voorziene (stille) werktijd dienen de leerlingen hun taken klaar te hebben. Zo oefenen we de zelfstandigheid, zelfredzaamheid en verantwoordelijkheid van onze leerlingen.
Plannen en organiseren gebeurt bij de Beren (2de en 3de leerjaar) nog zeer geleid met de leerkracht.
Instructiemomenten
Nieuwe leerstof wordt doelgericht aangeboden tijdens duidelijke instructiemomenten. De leerkracht volgt nauwgezet op of de leerlingen de leerstof begrijpen en kunnen toepassen.
Sommige leerlingen krijgen vooraf een korte pre-instructie, zodat ze goed voorbereid aan de les kunnen beginnen. Wanneer leerlingen na de instructie nog extra ondersteuning nodig hebben, krijgen zij verlengde instructie en bijkomende oefenkansen. Zo stemmen we ons onderwijs af op wat elk kind nodig heeft om verder te groeien.
Lezen in groepjes
Tijdens het lezen in groepjes wordt er tweemaal per week een half uurtje intensief gelezen in kleine groepjes. De leerlingen van het tweede tot en met het zesde leerjaar worden ingedeeld per leesniveau en lezen volgens een methode die het best aansluit bij het leesniveau dat ze tot dan toe bereikt hebben (hommellezen, duolezen, lezen in groepjes, stillezen). Bij niveaulezen staat leesplezier voorop.
Ateliers
Dit is een moment waarbij leerkrachten en ouders de kans hebben om een muzische activiteit aan te bieden aan de leerlingen. Enkele voorbeelden hiervan zijn stop motion filmpjes maken, koken, vogelhuisjes maken, druktechnieken aanleren…
De kinderraad
Elke maand komen de vertegenwoordigers van alle leergroepen samen in de kinderraad, onder begeleiding van 3 leerkrachten. Ze brengen ideeën, opmerkingen, pluimen en voorstellen vanuit hun klas mee en koppelen de gemaakte afspraken nadien terug naar hun leergroep.
De kinderraad bespreekt onderwerpen die voor de hele school belangrijk zijn, zoals:
- afspraken op de speelplaats;
- hoe we afspraken opvolgen en omgaan met gewenst en ongewenst gedrag;
- ideeën voor spelmateriaal en activiteiten;
- de inrichting van de speelplaats;
- voorstellen om het samenleven en leren op school nog fijner te maken.
Zo krijgen onze leerlingen een echte stem in het schoolgebeuren. Ze leren overleggen, luisteren naar verschillende meningen, samen beslissingen nemen en verantwoordelijkheid opnemen.
Forum
Tijdens het maandelijkse forum komen alle leerlingen en leerkrachten samen op de speelplaats. Ook ouders zijn van harte welkom. Elke leergroep brengt iets wat de kinderen de voorbije periode hebben geleerd of beleefd. Dat kan een lied, een onderzoek, een vrije tekst of iets anders zijn waarop ze trots zijn. Terwijl een leergroep presenteert, luisteren de anderen aandachtig. We zetten die dag ook de jarigen van de maand feestelijk in de bloemetjes.
Zo is het forum een warm moment van delen, luisteren en samen vieren.
Op het einde van elke forum staat het oudercomité klaar met een drankje en kan je lekker bijpraten met elkaar.
Ouderparticipatie
GO! freinetschool Klim-Op is een open school. De deuren staan open voor ouders om projecten, ateliers of onderzoeken mee te ondersteunen, mee te werken op allerlei vlakken, binnen te springen om zorgen mee te delen. Tevens bij (meerdaagse) uitstappen is ouderondersteuning altijd meer dan welkom. We vragen niet liever dan een actieve betrokkenheid bij het klas- en schoolgebeuren.
Toch zijn er aan ouderparticipatie ook grenzen. Het is en blijft de leerkracht die verantwoordelijk is voor het reilen en zeilen in de klas. En het is het team dat verantwoordelijk is voor het pedagogisch en didactisch functioneren van de school.
Daarnaast is er driemaal per jaar een individuele bespreking tussen ouders en leerkracht, het oudercontact. Hierbij gaat het gesprek specifiek over het proces van het eigen kind en wordt er feedback gegeven over de kindgesprekken. Een aanwezigheid van één van de ouders op het oudercontact is verplicht.
Op schoolniveau is er een verplichting van minstens één keer per jaar een aantal uur vrijwillig mee te werken aan een van onze drie grote activiteiten (Kick-Off, herfstactiviteit en schoolfeest).
Daarnaast kunnen ouders zich aansluiten bij een werkgroep zonder dat dit een verplichting is.
De ouders ontvangen via de Klim-Op Blikt Vooruit! maandelijks een activiteitenkalender met informatie over het schoolgebeuren. Wekelijks verschijnen er ook berichtjes op de klasblogs op Smartschool. Het is ten zeerste aan te raden deze informatie door te nemen. Zo zorg je ervoor dat je maximaal betrokken blijft met de schoolloopbaan van jouw kind.
Op kamp
Vanaf de leergroep Beren gaan onze leerlingen jaarlijks op meerdaagse uitstap. Zo’n kamp is veel meer dan samen op reis gaan: het is een waardevolle leerervaring buiten de vertrouwde schoolomgeving.
De leerlingen krijgen er volop kansen om zelfstandiger te worden, verantwoordelijkheid op te nemen en zorg te dragen voor zichzelf en voor elkaar. Tegelijk leren we onze leerlingen in een andere context nog beter kennen en krijgen we een breder beeld van hun sociale en persoonlijke ontwikkeling.
Dit is GO! freinetschool Klim-Op…
De samenhang tussen al deze elementen maakt van GO! freinetschool Klim-Op een unieke school met een herkenbare, eigentijdse Freinetwerking.
We bieden onze leerlingen de kennis en vaardigheden die ze nodig hebben om de minimumdoelen te bereiken. Tegelijk geven we hen alle kansen om te groeien tot zelfstandige, mondige, creatieve, democratische en sociaal vaardige mensen.
Met die stevige bagage willen we elk kind voorbereiden op de volgende stappen in zijn of haar ontwikkeling én op een actieve plaats in de wereld van morgen.